Orman Kadastrosu ve 2/B Uygulamalarında Yeni Dönem: 6831 Sayılı Orman Kanunu Ek Madde 23 Ne Getiriyor?
Orman kadastrosu, 2/B uygulamaları ve taşınmazların hukuki durumu hakkında bilinmesi gerekenler
Orman kadastrosu çalışmaları sonucunda bir taşınmazın orman sınırları içinde bırakılması veya 2/B uygulaması kapsamında orman sınırları dışına çıkarılması, taşınmaz sahipleri bakımından önemli hukuki sonuçlar doğurabilir. Özellikle geçmişte yapılan kadastro çalışmaları, iptal edilen 2/B uygulamaları ve tapu kayıtlarına işlenen şerhler, taşınmazların hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir.
20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7584 sayılı Kanun ile 6831 sayılı Orman Kanunu’na eklenen Ek Madde 23, belirli koşulları taşıyan alanlarda yeniden 2/B uygulaması yapılabilmesine imkân tanıyan önemli bir düzenlemedir.
Peki, bu düzenleme hangi taşınmazları kapsıyor? Daha önce 2/B uygulaması yapılmış veya iptal edilmiş alanlarda yeniden çalışma yapılabilir mi? Taşınmazın tapusunda Hazine adına kayıt veya 2/B şerhi bulunması hâlinde ne yapılmalıdır?
Bu yazıda, orman kadastrosu ve 2/B uygulamalarına ilişkin temel kavramlar ile 6831 sayılı Orman Kanunu Ek Madde 23'ün kapsamı açıklanmaktadır.
Orman kadastrosu nedir?
Orman kadastrosu, bir alanın hukuken orman sayılıp sayılmadığının ve orman sınırlarının belirlenmesine yönelik teknik ve hukuki çalışmaları ifade eder. Bu çalışmalar kapsamında orman sınırları arazi üzerinde belirlenir, ölçüm ve haritalama işlemleri gerçekleştirilir ve ilgili tutanaklar düzenlenir.
Bir taşınmazın orman kadastrosu kapsamında değerlendirilmesi, yalnızca arazinin günümüzde nasıl göründüğüne veya nasıl kullanıldığına bakılarak belirlenmez. İlgili mevzuat, geçmişteki kullanım durumu, hava fotoğrafları, haritalar, kadastro tutanakları ve diğer teknik belgeler birlikte değerlendirilir.
Bu nedenle taşınmaz üzerinde uzun yıllardır yapı bulunması, tarımsal faaliyet yürütülmesi veya taşınmazın fiilen özel mülkiyete aitmiş gibi kullanılması, tek başına orman kadastrosunun sonucunu değiştirmez.
Taşınmazın hukuki durumunun belirlenebilmesi için ilgili kadastro belgelerinin ve mevcut tapu kayıtlarının birlikte incelenmesi gerekir.
2/B uygulaması nedir?
6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendi, belirli koşulları taşıyan bazı alanların orman sınırları dışına çıkarılmasını düzenler.
Bu uygulama bakımından temel ölçütlerden biri, ilgili alanın bilim ve fen bakımından orman niteliğini 31 Aralık 1981 tarihinden önce tamamen kaybetmiş olmasıdır. Kanunda belirtilen diğer koşulların da sağlanması gerekir.
Bu kapsamda, örneğin geçmişte tarım alanına dönüşmüş veya yerleşim alanı hâline gelmiş bazı yerler, gerekli şartların bulunması durumunda 2/B uygulamasına konu olabilir.
Ancak burada önemli bir ayrım vardır: Bir taşınmazın uzun süredir tarım amacıyla kullanılması veya üzerinde yapı bulunması, o taşınmazın kendiliğinden 2/B kapsamına girdiği anlamına gelmez. Kanuni şartların ve ilgili teknik verilerin birlikte değerlendirilmesi zorunludur.
Ayrıca orman sınırları dışına çıkarılan bir taşınmazın mülkiyetinin kime ait olacağı, ayrı bir hukuki değerlendirme gerektirebilir. Orman sınırları dışına çıkarılma işlemi ile taşınmazın özel mülkiyete geçirilmesi aynı işlem değildir.
6831 sayılı Orman Kanunu Ek Madde 23 ne getiriyor?
7584 sayılı Kanun'un 15. maddesiyle 6831 sayılı Orman Kanunu'na eklenen Ek Madde 23, belirli şartları taşıyan alanlarda Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak incelemeler sonucunda yeniden 2/B uygulaması yapılabilmesine imkân tanımaktadır.
Düzenleme, özellikle geçmişteki 2/B çalışmalarının hukuki veya teknik durumu nedeniyle yeniden değerlendirme ihtiyacı bulunan bazı alanlar açısından önem taşımaktadır.
Ek Madde 23 kapsamında öne çıkan durumlar şunlardır:
Daha önce yapılan 2/B uygulamasının mahkeme kararıyla iptal edilmiş olması: İlgili alanın 2/B şartlarını taşımasına rağmen, kanunda açıkça sayılan sebepler dışındaki gerekçelerle önceki uygulamanın hükmen iptal edildiği durumlarda, kanunun yürürlüğe girdiği tarih ve diğer koşullar dikkate alınarak yeniden değerlendirme yapılabilir.
Geçmişteki kadastro tutanaklarında belirli kayıtların bulunması: Önceki 2/B çalışmalarına ait orman kadastrosu tutanaklarında, uygulamaların tamamlandığı veya başka uygulama yapılacak alan kalmadığı yönünde kayıt bulunması tek başına yeniden çalışma yapılmasına engel değildir. Bununla birlikte, tutanaklarda ilgili alanın 2/B şartlarını taşımadığının açıkça belirtilmesi, kanunda öngörülen kapsam dışında kalma bakımından önemlidir.
Bu düzenleme uyarınca yeniden 2/B uygulaması yapılıp yapılamayacağı, taşınmazın geçmişteki işlem dosyası, kadastro tutanakları, varsa mahkeme kararları ve diğer teknik belgeler incelenerek belirlenir.
Dolayısıyla Ek Madde 23, geçmişteki bütün orman kadastrosu işlemlerini ortadan kaldıran veya her taşınmaz için yeniden 2/B uygulaması yapılmasını zorunlu kılan genel bir hüküm değildir.
Ek Madde 23 hangi taşınmazları ilgilendirebilir?
Düzenleme, özellikle geçmişte orman kadastrosu veya 2/B çalışmaları yapılmış, ancak bu çalışmaların hukuki ya da teknik geçmişi nedeniyle yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilecek taşınmazlar açısından önem taşıyabilir.
Örneğin;
Daha önce 2/B uygulamasına konu edilmiş, ancak uygulaması mahkeme kararıyla iptal edilmiş alanlar,
Geçmişteki orman kadastrosu tutanaklarında 2/B çalışmasının tamamlandığı veya başka uygulama yapılacak alan bulunmadığı belirtilen yerler,
Önceki çalışmaların kapsamı ve sonuçları bakımından yeniden inceleme yapılması gerekip gerekmediği değerlendirilmesi gereken alanlar,
somut olayın özelliklerine göre Ek Madde 23 kapsamında incelenebilir.
Bununla birlikte, bu örneklerden herhangi birinin varlığı tek başına yeniden 2/B uygulaması yapılacağı anlamına gelmez. Kanunda belirtilen koşulların sağlanıp sağlanmadığı, Orman Genel Müdürlüğünce yapılacak inceleme kapsamında değerlendirilmelidir.
Özellikle geçmişteki tutanaklarda taşınmazın 2/B şartlarını taşımadığının açıkça belirtilip belirtilmediği ve önceki uygulamanın hangi nedenle iptal edildiği önemlidir.
Tapuda Hazine adına kayıt veya 2/B şerhi varsa ne yapılabilir?
Bazı taşınmazların tapu kayıtlarında Hazine adına tescil bulunduğu veya taşınmazın 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkarıldığına ilişkin beyan ya da şerh yer aldığı görülebilir.
Bu tür kayıtlarla karşılaşılması durumunda öncelikle tapunun güncel durumu, taşınmazın kadastro geçmişi ve ilgili idari işlemler incelenmelidir.
Tapuda Hazine adına kayıt bulunması, taşınmazın mevcut durumda özel mülkiyette olmadığını gösteren önemli bir hukuki veridir. Bununla birlikte, geçmişteki işlemlerin hukuka uygunluğu veya yeni düzenlemenin uygulanabilirliği, yalnızca güncel tapu kaydına bakılarak kesin biçimde belirlenemez.
Benzer şekilde, tapuda 2/B şerhi bulunması da tek başına taşınmazın yeniden 2/B uygulamasına alınacağı veya tapu kaydının değiştirileceği anlamına gelmez.
Taşınmazın geçmişteki orman kadastrosu tutanakları, komisyon kararları, tescil belgeleri ve varsa mahkeme kararları birlikte değerlendirilmelidir.
Ek Madde 23 kapsamında nasıl başvuru yapılabilir?
Taşınmazının Ek Madde 23 kapsamında yeniden değerlendirilmesini isteyen kişiler, öncelikle taşınmazın hukuki ve teknik geçmişini ortaya koyan belgeleri temin etmeye çalışmalıdır.
Bu kapsamda güncel tapu kaydı, kadastro paftaları, orman kadastrosu ve 2/B uygulama tutanakları, komisyon kararları ve varsa ilgili mahkeme kararları önem taşır.
Bu belgelerin tamamının taşınmaz sahibinde bulunması her zaman mümkün olmayabilir. Böyle bir durumda, ilgili idareye yapılacak başvuruda taşınmazın ada ve parsel bilgileri açıkça belirtilerek geçmişteki orman kadastrosu ve 2/B uygulamalarına ilişkin kayıtların idari arşivlerden ve işlem dosyalarından incelenmesi talep edilebilir.
Başvuruda yalnızca taşınmazın uzun süredir kullanıldığına veya üzerinde yapı bulunduğuna dayanılması yerine, taşınmazın geçmişteki hukuki durumunun, önceki kadastro işlemlerinin ve Ek Madde 23'te belirtilen koşulların neden yeniden incelenmesi gerektiğinin açıklanması önemlidir.
Başvurunun hangi idari birime yöneltilmesi gerektiği ve hangi belgelerin sunulmasının uygun olacağı, taşınmazın bulunduğu yer ve önceki işlemlerin niteliğine göre belirlenmelidir. Başvuru yapılması da tek başına yeniden 2/B uygulaması yapılmasını veya tapu kaydının değiştirilmesini garanti etmez.
Daha önce dava açılmışsa Ek Madde 23 uygulanabilir mi?
Ek Madde 23, bu hüküm kapsamında yapılan çalışmaların konusunu oluşturan taşınmazlar hakkında açılmış davalar bulunması ihtimalini de düzenlemektedir.
Kanun uyarınca, bu maddeye göre 2/B uygulaması yapılan alanlarda bulunan taşınmazlar hakkında açılmış davalar varsa, yapılan çalışmalar Orman Genel Müdürlüğünce ilgili mahkemeye bildirilir.
Bu nedenle taşınmaz hakkında devam eden bir dava bulunması, yeni düzenlemenin değerlendirilmesini gereksiz hâle getirmez. Ancak düzenlemenin devam eden davaya etkisi, davanın konusu, yargılamanın bulunduğu aşama ve taşınmaz hakkında yapılan işlemlere göre ayrıca incelenmelidir.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmiş olması, devam eden davanın kendiliğinden sona erdiği veya davanın sonucunun önceden belirlenebileceği anlamına gelmez.
Ek Madde 23 ile Ek Madde 22 arasındaki fark nedir?
7584 sayılı Kanun ile 6831 sayılı Orman Kanunu'na eklenen Ek Madde 22 ve Ek Madde 23, farklı hukuki konuları düzenlemektedir.
Ek Madde 23, belirli koşullar altında yeniden 2/B uygulaması yapılabilmesine ilişkin bir düzenlemedir. Ek Madde 22 ise orman kadastrosu ve tapu kayıtları bakımından farklı hukuki sonuçlara yönelik hükümler içermektedir.
Bu nedenle bir taşınmazın hangi madde kapsamında değerlendirilebileceği, yalnızca tapu kaydında yer alan ifadeye bakılarak belirlenmemelidir. Taşınmazın orman kadastrosu geçmişi, mevcut tapu durumu ve geçmişte tesis edilen işlemler birlikte ele alınmalıdır.
Özellikle Hazine adına tescilli taşınmazlar, önceki orman kadastrosu işlemleri nedeniyle tapusu etkilenen taşınmazlar ve daha önce 2/B uygulaması iptal edilen alanlar bakımından hangi düzenlemenin uygulanabileceğinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
Sonuç: Her taşınmaz kendi hukuki geçmişine göre değerlendirilmelidir
6831 sayılı Orman Kanunu Ek Madde 23, geçmişteki bazı 2/B uygulamalarının yeniden ele alınabilmesine imkân tanıması bakımından önemli bir düzenlemedir. Bununla birlikte, her taşınmazın bu düzenlemeden yararlanabileceği söylenemez.
Taşınmazın geçmişte hangi orman kadastrosu çalışmasına konu edildiği, 2/B uygulamasının bulunup bulunmadığı, varsa uygulamanın neden iptal edildiği, kadastro tutanaklarının içeriği ve güncel tapu kaydı birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle taşınmazın hukuki durumuna ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesi için yalnızca mevcut tapu kaydının değil, geçmişteki idari işlem dosyalarının ve teknik kadastro belgelerinin de incelenmesi önemlidir.